Hãy tưởng tượng bạn đang cố gắng yêu cầu lấp một cái ổ gà hoặc lên lịch thu gom rác, hay ngăn chặn một cơ sở gây phiền toái mọc lên trong khu phố của bạn.
Đấu tranh với Tòa Thị chính đã đủ khó rồi. Đối với một trong số 20 Cư dân Thành phố Kansas không nói tiếng Anh rành lắm, việc đó có thể gần như là bất khả thi.
Khảo sát Cộng đồng Hoa Kỳ (American Community Survey) của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ ước tính rằng có hơn 50.000 Cư dân Thành phố Kansas nói một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh tại nhà, chiếm hơn một phần mười dân số thành phố. Khoảng 20.000 người có trình độ tiếng Anh hạn chế.
Đối với một số hộ gia đình này, con cái nói tiếng Anh có thể phải dịch email và nói chuyện điện thoại giúp cha mẹ. Nhiều gia đình trong số đó đơn giản là tránh tìm kiếm các dịch vụ của thành phố.
Một sắc lệnh của Thành phố Kansas được Hội đồng Thành phố thông qua nhằm thay đổi điều đó. Sắc lệnh này sẽ thành lập một văn phòng tiếp cận ngôn ngữ để mở rộng khả năng dịch thuật của thành phố và thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền địa phương với các cộng đồng người nhập cư và người tị nạn đa dạng của Thành phố Kansas.
Nhưng việc thu hẹp khoảng cách ngôn ngữ rất tốn kém. Cư dân Thành phố Kansas nói hơn 100 ngôn ngữ. Và việc dịch mọi tài liệu sang mọi ngôn ngữ? Điều đó sẽ không xảy ra.
Thay vào đó, thành phố sẽ phân loại mức độ ưu tiên của thách thức này để quyết định những tài liệu nào nên được tự động dịch sang tiếng Tây Ban Nha, chẳng hạn, và những ngôn ngữ nào chiếm tỷ lệ dân số quá ít nên không đáng tốn thời gian và chi phí dịch thuật.
Sắc lệnh tiếp cận ngôn ngữ của Thành phố Kansas sẽ làm gì
Sắc lệnh do Quyền Thị trưởng Ryana Parks-Shaw bảo trợ yêu cầu thành phố tuyển một cán bộ phụ trách tiếp cận ngôn ngữ của KC để giám sát chương trình mới. Sau đó, cán bộ đó sẽ có ba tháng để đề xuất một kế hoạch lên Hội đồng Thành phố.
Cuối cùng, văn phòng này sẽ tuyển ít nhất bốn người tập trung vào biên dịch, thông dịch và gắn kết cộng đồng. Văn phòng sẽ được thiết kế dựa trên nghiên cứu do KC Tenants và Advocates for Immigrant Rights and Reconciliation thực hiện.
Chương trình có thể bao gồm:
- Dịch trang web của thành phố và các thông tin hệ trọng, chẳng hạn như khuyến cáo khẩn cấp về y tế công cộng hoặc khuyến cáo đun sôi nước, sang 10 ngôn ngữ.
- Thông dịch cho 200 ngôn ngữ tại các cuộc họp của Hội đồng Thành phố hoặc dịch bất kỳ tài liệu nào của thành phố theo yêu cầu.
- Đào tạo cho nhân viên thành phố về năng lực văn hóa và cách sử dụng các dịch vụ dịch thuật.
Các cư dân nói tiếng Tây Ban Nha và tiếng Swahili có thể tham gia chạy thử trong các buổi điều trần ngân sách năm nay. Nếu diễn ra tốt đẹp, điều này có thể trở thành tiêu chuẩn.
Thư chuyển giao ngân sách — do quản lý thành phố viết để tóm tắt ngân sách và làm nổi bật các yếu tố chính — sẽ được dịch sang cả tiếng Tây Ban Nha và tiếng Swahili. Các tờ rơi quảng cáo cho các buổi điều trần năm nay cũng sẽ được dịch tương tự. Những người tham dự sẽ có thể đặt trước thiết bị thông dịch để nội dung thảo luận về ngân sách có thể được dịch theo thời gian thực sang một trong hai ngôn ngữ đó.
“Ngân sách của chúng ta là một văn kiện đạo đức,” nghị viên hội đồng thành phố Andrea Bough, người đại diện toàn thành phố của Địa hạt 6, cho biết. “Việc chúng ta cho phép những (cư dân) đó tham gia đầy đủ vào quá trình này là vô cùng quan trọng.”
Sắc lệnh này đi kèm với mức chi phí $900,000 để chi trả lương, các dịch vụ dịch thuật và công nghệ như thiết bị thông dịch.
Khi chương trình phát triển, nó sẽ được định hướng bởi chiến dịch nghiên cứu và kết nối cộng đồng kéo dài nhiều tháng của KC Tenants và Advocates for Immigrant Rights and Reconciliation (AIRR). Các khuyến nghị chính sách của họ được công bố tại đây.
Vào ngày 22 tháng 2, sắc lệnh đã được thông qua với tỷ lệ phiếu bầu 12-1, chỉ có nghị viên hội đồng thành phố Nathan Willett bỏ phiếu "chống". Sắc lệnh đã được sửa đổi để khuyến nghị Sở Cảnh sát Thành phố Kansas áp dụng một chính sách tương tự nhằm mở rộng tiếp cận ngôn ngữ.
Thành phố Kansas đã trượt một cuộc kiểm tra không chính thức về các dịch vụ ngôn ngữ của mình
Mùa thu năm ngoái, một nhóm tình nguyện viên đã nhận một nhiệm vụ bí mật.
Họ đã gọi điện và gửi email cho khoảng một chục cơ quan của Thành phố Kansas để xin hỗ trợ về những việc như thu gom rác, thanh toán tiền nước, tiêm chủng và đặt chỗ tại công viên.
Các tình nguyện viên gọi điện chỉ có thể nói tiếng Tây Ban Nha hoặc tiếng Bồ Đào Nha.
Về lý thuyết, nhân viên thành phố có thể chuyển cuộc gọi cho thông dịch viên. Nhưng KC Tenants muốn biết hệ thống này hoạt động tốt đến mức nào.
Một trong năm lần thử bằng tiếng Tây Ban Nha đã thành công. Người gọi bằng tiếng Bồ Đào Nha gặp tình trạng tệ hơn — chỉ một trong 13 cuộc gọi điện thoại là thành công.
“Đôi khi mọi người bị đối xử rất tệ,” Tadeo Weiner Davis, một lãnh đạo của KC Tenants đã tổ chức cuộc kiểm tra, cho biết. “Bị cúp máy, bị phớt lờ, bị chuyển máy lòng vòng giữa các văn phòng.”
KC Tenants và AIRR cũng đã nghiên cứu chính sách của các thành phố khác và tổ chức hoạt động kết nối cộng đồng. Tổng cộng, hơn 400 người đã tham gia vào các sự kiện kết nối cộng đồng của họ, đại diện cho hàng chục ngôn ngữ.
Các nhóm đã đề xuất từ sáu đến tám nhân viên, bao gồm những người có thể hỗ trợ một phần thông dịch tại các cuộc họp công khai và tư vấn cho các cơ quan về cách tiếp cận với người nhập cư.
Họ cũng khuyến nghị thành phố sử dụng nhiều nguồn thông tin khác nhau để quyết định xem nên ưu tiên những ngôn ngữ nào.
Ví dụ, tiếng Pháp là ngôn ngữ phổ biến thứ tư tại Thành phố Kansas, nhưng đa số những người nói tiếng Pháp cũng thông thạo tiếng Anh. Mặt khác, một số lượng lớn người nói tiếng Tây Ban Nha, tiếng Swahili và tiếng Việt có nhiều khả năng cần biên dịch và thông dịch hơn trong một thành phố ưu tiên tiếng Anh.
Kết hợp tính hiệu quả và tiết kiệm chi phí
Vì chi phí dịch thuật rất cao, người ta dễ có xu hướng chỉ đơn giản là đưa mọi tài liệu và trang web qua Google Translate — nhưng một số thành phố ở Hoa Kỳ cấm rõ ràng việc làm này.
“Đây cần phải là việc dịch thuật đủ năng lực,” Mary Allison Joseph, một lãnh đạo trong nhóm công lý ngôn ngữ của KC Tenants, cho biết. “Google Translate không phải là việc dịch thuật đủ năng lực.”
Trong hệ thống nhập cư của Hoa Kỳ, việc dịch sai đã góp phần dẫn đến việc từ chối các đơn xin tị nạn. Một người xin tị nạn đã gọi người cha bạo hành của mình trong đơn là “mi jefe”, nhưng khi một chương trình AI dịch sát nghĩa từng từ thành “sếp của tôi”, yêu cầu xin tị nạn của cô đã bị bác bỏ.
Ví dụ, một thông báo khuyến cáo đun sôi nước bị dịch sai sót có thể đe dọa sức khỏe cộng đồng. Thành phố Kansas hiện đang sử dụng dịch máy cho trang web của mình. Cách đó rẻ hơn nhiều so với việc trả tiền cho con người dịch.
Trong ngân sách 2024–2025, KC Tenants và AIRR khuyến nghị cấp cho văn phòng này mức ngân sách $1,5 triệu để chi trả cho nhân viên, hợp đồng và công nghệ. Theo chương trình hiện tại của mình, Thành phố Kansas chi $28.000 cho việc dịch thuật chỉ riêng cho Sở Y tế. Sắc lệnh này sẽ thêm các chi phí tương tự cho nhiều sở ban ngành của thành phố.
Với hàng trăm hồ sơ của Hội đồng Thành phố và tài liệu chính quyền từ nhiều thập kỷ trước, chi phí có thể sẽ cao đến mức kiệt quệ.
Joseph nói rằng bà không muốn việc dịch thuật trở thành một mục làm cho có lệ để các sở ban ngành đánh dấu hoàn thành mà không suy nghĩ thực sự. Một sở có thể dịch một tờ rơi sang tiếng Swahili, nhưng điều đó không có nghĩa là sở đó đã sẵn sàng nhận các cuộc gọi điện thoại bằng tiếng Swahili.
“Kế hoạch phân phát là gì?” bà nói. “Bạn đã xây dựng mối quan hệ với những người truyền đạt thông tin đáng tin cậy trong cộng đồng ngôn ngữ đó để đảm bảo tài liệu thực sự đến được tay người dân chưa?”
Các nhân viên mới cũng có thể phân bổ nguồn lực đến những nơi cần thiết một cách linh hoạt hơn. Ví dụ, nhân viên có thể liên hệ với cộng đồng người Somali để tìm ra cách tốt nhất nhằm chia sẻ thông tin từ Sở Cấp nước.
Weiner Davis, người dẫn dắt cuộc kiểm toán các dịch vụ thành phố, cho biết mọi cư dân Thành phố Kansas đều có quyền tiếp cận và sử dụng các dịch vụ thành phố được tài trợ bằng tiền thuế của họ.
“Kim chỉ nam,” ông nói, “là thực sự có thể gọi Thành phố Kansas là một nền dân chủ đa văn hóa và đa ngôn ngữ.”
Bài viết này được đăng lần đầu bởi Kansas City Beacon, một thành viên cùng nhóm trong KC Media Collective.