ဆိကမိၣ်ကွၢ်ဖဲ နကျဲးစၢးမၢပှၤမၤပှဲၤက့ၤ ကျဲမုၢ်အပူၤ တၢ်ပူၤလီၢ်တခါ မ့တမ့ၢ် နကျဲးစၢးရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်ဟဲထၢကွံာ်ကမှံာ် မ့တမ့ၢ် နကျဲးစၢးတြီ တၢ်မၤတံာ်တာ်ပှၤဂၤတမံၤမံၤ လၢသုတဟဲသူၣ်ထီၣ်အသးဖဲ နပှၤတဝၢအပူၤတဂ့ၤအခါန့ၣ်တက့ၢ်.
တၢ်ဂဲၤလိာ်ဒီး ဝ့ၢ်ပဒိၣ်ရူ န့ၣ် ကီခဲဝဲဒိၣ်မးလံ. လၢ ခဲစၢးစံထံၣ်ဖိတဖၣ် ၂၀ ဂၤအကျါ ၁ ဂၤ လၢအကတိၤအဲကလံးကျိာ် တဘၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤအသးတသ့ဘၣ်သပှၢ်တၢၢ် ကြၢးဝဲန့ၣ်လီၤ.
U.S. Census Bureau အ American Community Survey ဒွးတိာ်ဝဲလၢ ခဲစၢးစံထံၣ်ဖိတဖၣ် အါန့ၢ် 50,000 ဂၤ တဲတၢ်လၢ ကျိာ်အဂၤ လၢတမ့ၢ်အဲကလံးကျိာ်ဘၣ် လၢဟံၣ်ပူၤ, လၢအမ့ၢ်ဝဲ အါန့ၢ်ဒံး ဝ့ၢ်ပှၤနီၢ်ဂံၢ် အနံၣ်တဆံအကျါ တနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဝဲ 20,000 ဂၤဃၣ်ဃၣ် တသ့အဲကလံးကျိာ် ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်.
လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အံၤ တနီၤအဂီၢ်, ဖိသၣ်တဖၣ်လၢ အတဲအဲကလံးကျိာ်သ့ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဘၣ်ကျိာ်ထံန့ၢ် အံမ့လ်တဖၣ် ဒီး တဲန့ၢ်တၢ်လၢ လီတဲစိအပူၤ လၢအမိၢ်အပၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အံၤ အါဒူၣ် ဟးဆှဲးဒၣ်ဝဲ အတၢ်ဃုထံၣ် ဝ့ၢ်အတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခဲစၢးစံထံၣ် ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ လၢဝ့ၢ်ကီၣ်စ့ၣ် ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤဝဲတခါ အိၣ်ဒီးအတၢ်ပညိၣ်လၢ ကဆီတလဲ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤ ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်န့ၢ်ဘၣ်ကျိာ်တၢ်မၤစၢၤ အရူတဖျၢၣ် လၢကမၤလဲၢ်ထီၣ် ဝ့ၢ်အတၢ်ကျိာ်ထံလံာ် အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ် ဒီး မၤဘူးထီၣ် တၢ်စီၤစုၤလၢ လီၢ်ကဝီၤပဒိၣ် ဒီး ခဲစၢးစံထံၣ် အပှၤသုးလီၢ်သုးကျဲ ဒီး ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ တဝၢအကလုာ်ကလုာ်တဖၣ် အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤဘူးထီၣ် ကျိာ်အတၢ်စီၤစုၤန့ၣ် အပှ့ၤဒိၣ်ဝဲလီၤ. ပှၤအိၣ်လၢ ခဲစၢးစံထံၣ်ဖိတဖၣ် တဲတၢ်အိၣ်ဝဲ အါန့ၢ် 100 ကျိာ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး တၢ်ကကျိာ်ထံ လံာ်တီလံာ်မီကိးဘ့ၣ်ဒဲး ဆူကျိာ်ကိးကျိာ်ဒဲးန့ၣ်ဧါ? တကဲထီၣ်ဝဲဘၣ်.
လၢတၢ်န့ၣ်အလီၢ်, ဝ့ၢ်အံၤ ကရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤ လၢကဆၢတဲာ်ဝဲ လံာ်တီလံာ်မီဖဲလဲၣ်တဖၣ် ကြၢးဘၣ်တၢ်ကျိာ်ထံအီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဆူ စပ့ၣ်ကျိာ်, ဒ်တၢ်အဒိအသိး, ဒီး ကျိာ်ဖဲလဲၣ်တဖၣ် ပှၤစူးကါအီၤစှၤတလၢ လၢဝ့ၢ်ပှၤနီၢ်ဂံၢ်အကျါ အဃိ တကြၢးဘၣ် တၢ်လုၢ်ဘၢတၢ်ဆၢကတီၢ် ဒီး တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤ လၢတၢ်ကျိာ်ထံအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခဲစၢးစံထံၣ် တၢ်န့ၢ်ဘၣ်ကျိာ်တၢ်မၤစၢၤ ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ ကမၤဝဲတၢ်မနုၤလဲၣ်
ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ လၢအဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလၢ ဝ့ၢ်ခိၣ်ခံဂၤတဂၤ (Mayor Pro Tem) Ryana Parks-Shaw အံၤ လိၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ဝ့ၢ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ် KC တၢ်န့ၢ်ဘၣ်ကျိာ်တၢ်မၤစၢၤ အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ လၢကကွၢ်ထွဲ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသီအံၤအဂီၢ်လီၤ. ဝံၤဒီး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအဝဲန့ၣ် ကအိၣ်ဒီး တၢ်ဆၢကတီၢ် သၢလါ လၢကပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါ ဆူ ဝ့ၢ်ကီၣ်စ့ၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢခံကတၢၢ်န့ၣ်, ရူအံၤ ကဒုးမၤတၢ်မၤ ပှၤစှၤကတၢၢ် လွံၢ်ဂၤ လၢအသးစဲလၢ တၢ်ကျိာ်ထံလံာ်, တၢ်ကတိၤကျိာ်ထံတၢ် ဒီး တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဒီး ပှၤတဝၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ရူအံၤ ကဘၣ်တၢ်တ့ဘှီထီၣ်အီၤ ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် လၢ KC Tenants ဒီး Advocates for Immigrant Rights and Reconciliation တဖၣ် မၤဝဲအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ပာ်ဃုာ်ဝဲသ့ဒီး-
- တၢ်ကျိာ်ထံ ဝ့ၢ်အပှာ်ယဲၤသန့ ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်အရ့ဒိၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ် ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ မ့တမ့ၢ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး လၢတၢ်ဒုးကိၢ်ထီအဂ့ၢ်တဖၣ်, ဆူ ကျိာ် 10 ကျိာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
- တၢ်ကတိၤကျိာ်ထံလၢကျိာ် ၂၀၀ ဖဲ ဝ့ၢ်ကီၣ်စ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် မ့ၢ်တမ့ၢ် တၢ်ကျိာ်ထံ ဝ့ၢ်လံာ်တၢ်ကွဲးနီၣ်တခါလၢ်လၢ် ဖဲတၢ်ဃ့ထီၣ်အီၤအခါလီၤ.
- တၢ်သိၣ်လိလၢ ဝ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ် ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်နၢ်ပၢၢ်လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤအဂ့ၢ် ဒီး ကသူဝဲတၢ်ကျိာ်ထံတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်လီၤ.
ပှၤအိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤလၢအကတိၤ စပ့ၣ်ကျိာ် ဒီး စဝါဟံလံၣ်ကျိာ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဖဲ တၢ်မၤကွၢ်အတီၢ်ပူၤ ဖဲတနံၣ်အံၤ စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တၢ်ဒိကနၣ်အပူၤသ့လီၤ. တၢ်မ့ၢ်လဲၤအသးဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ် အဝဲအံၤကဲထီၣ် တၢ်လူၤမၤညီနုၢ်တခါသ့ဝဲလီၤ.
စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အလံာ်ဆှၢထီၣ် — လၢဝ့ၢ်ပှၤပၢဆှၢတၢ် ကွဲးအီၤလၢ ကပာ်ဖှိၣ်ကွဲးဖှိၣ် စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒီး ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်အရ့ဒိၣ်တဖၣ်အဂီၢ် — တၢ်ကကျိာ်ထံအီၤလၢ စပ့ၣ်ကျိာ် ဒီး စဝါဟံလံၣ်ကျိာ် ခံကျိာ်လၢာ်လီၤ. လံာ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢ အဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ တနံၣ်အံၤ တၢ်ဒိကနၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ကကျိာ်ထံအီၤဒ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဟဲထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် မၢပာ်စၢၤ တၢ်ကတိၤကျိာ်ထံအစက်သ့ဝဲ ဒ်သိး တၢ်ကကျိာ်ထံန့ၢ် စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တၢ်ကတိၤသကိး ဖဲအကတီၢ် တဘျီဃီ လၢကျိာ်ခံကျိာ်အံၤအကျါတကျိာ်အဂီၢ်လီၤ.
“ပစ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ် မ့ၢ်လံာ်တၢ်ပာ်သးဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတဘ့ၣ်လီၤ,” ကီၣ်စ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Andrea Bough လၢအမ့ၢ် ဟီၣ်ကဝီၤ ၆ အပှၤခၢၣ်စးလၢဝ့ၢ်ဒီတဘ့ၣ်အဂီၢ် စံးဝဲလီၤ. “ပကဟ့ၣ်အခွဲးလၢ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် (ပှၤအိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်) ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့ လၢတၢ်မၤအကျဲအံၤအပူၤန့ၣ် အရ့ဒိၣ်ဒိၣ်မးလီၤ.”
ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ အံၤ လိၣ်ဘၣ်စ့လၢအလုၢ်အပှ့ၤ ၉၀၀,၀၀၀ ဒီလာ် ဒ်သိးကဘှါဆှဲ လါလဲတဖၣ်, တၢ်ကျိာ်ထံတၢ်မၤစၢၤတဖၣ် ဒီး သဲစ့းတၢ်ပီးတၢ်လီ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ကတိၤကျိာ်ထံအပီးအလီတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.
ဖဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အခါ, အဝဲကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လၢ တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါ ဒီး တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိး အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢအယံာ်လါတဖၣ် လၢ KC Tenants ဒီး Advocates for Immigrant Rights and Reconciliation (AIRR) မၤဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အ တၢ်သိၣ်တၢ်သီ တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတဖၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအီၤဖဲအံၤလီၤ.
ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီအနံၤန့ၣ်, ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ အံၤ တၢ်တူၢ်လိာ်အီၤလၢ တၢ်ဖးမဲ ၁၂-၁ ဒီး ထဲဒၣ် ကီၣ်စ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Nathan Willett တဂၤဧိၤ ဟ့ၣ်မဲလၢ "တတူၢ်လိာ်ဘၣ်" န့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ အံၤ တၢ်ဘှီဘၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤ ဒ်သိးကဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲလၢ Kansas City Police Department (ခဲစၢးစံထံၣ် ပှၤပာ်ကီၢ်ဝဲၤကျိၤ) ကတူၢ်လိာ်မၤထွဲ တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအလီၤဂာ်ဒ်အံၤ ဒ်သိးကမၤလဲၢ်ထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဘၣ်ကျိာ်တၢ်မၤစၢၤ အဂီၢ်လီၤ.
ခဲစၢးစံထံၣ် တအိၣ်ဒီးတၢ်မၤန့ၢ်မၤပှဲၤဖဲ တၢ်သမံသမီးကွၢ် အဝဲအကျိာ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ် အခါဘၣ်
ဖဲတၢ်လီၤသ့ၣ်အကတီၢ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်, ပှၤမၤကလီတၢ် အကရူၢ်တဖု ဟံးထီၣ်မၤဝဲ တၢ်မၤခူသူၣ်တခါလီၤ.
အဝဲသ့ၣ်ကိးလီတဲစိဒီးဆှၢလိာ်အံမ့လ်ဆူ ခဲစၢးစံထံၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဝဲၤကျိၤအဖျၢၣ်တဆံခံဃၣ်ဃၣ် ဒ်သိးကဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် ဒ်သိး တၢ်ထၢကမှံာ်, တၢ်ဟ့ၣ်ထံအပှ့ၤ, တၢ်ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢတၢ်ဆါ ဒီး တၢ်ပာ်လီၤဆိပၢၢ်တၢ်အိၣ်ဘှံးအလီၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤမၤကလီတၢ်လၢ အကိးလီတဲစိတဖၣ်န့ၣ် ကတိၤဝဲထဲ စပ့ၣ်ကျိာ် မ့တမ့ၢ် ပီးတူၤကံးကျိာ် ဧိၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်, ဝ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် သုးလီတဲစိအကျိၤဆူ ပှၤကတိၤကျိာ်ထံတၢ်အအိၣ်သ့ဝဲလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် KC Tenants အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲလၢ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ မၤတၢ်ဂ့ၤထဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ကျဲးစၢးကိးလီတဲစိလၢ စပ့ၣ်ကျိာ် ယဲၢ်ဘျီအကျါ တဘျီန့ၣ် ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲလီၤ. ပှၤလၢအကိးလီတဲစိလၢ ပီးတူၤကံးကျိာ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်သးနးဒိၣ်န့ၢ်အန့ၣ်ဒံး — လၢ တၢ်ကိးလီတဲစိ ၁၃ ဘျီအကျါ ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲထဲ တဘျီဧိၤန့ၣ်လီၤ.
Tadeo Weiner Davis, လၢအမ့ၢ် KC Tenants အခိၣ်အနၢ်တဂၤ လၢအရဲၣ်ကျဲၤတၢ်သမံသမိးအံၤ စံးဝဲလၢ, “တဘျီတခီၣ် ပှၤရ့ဒီးပှၤဂၤ တဂ့ၤတဘၣ်နီတစဲးဘၣ်. ပှၤပာ်လီၤကွံာ်အလီတဲစိ, ပှၤတကနၣ်ဃုာ်အီၤဘၣ်, ဒီး ပှၤဒုးလဲၤတရံးအဝဲသ့ၣ်လၢ ဝဲၤဒၢးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.”
KC Tenants ဒီး AIRR ဃုသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီး ဝ့ၢ်အဂၤတဖၣ် အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ ဒီး ရဲၣ်ကျဲၤထီၣ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဒီး ပှၤတဝၢန့ၣ်လီၤ. ခဲလၢာ်ခဲဆ့န့ၣ်, ပှၤအါန့ၢ်ဒံး ၄၀၀ ဟဲပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အပှၤတဝၢ တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်အပူၤ, ဒီး ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ကျိာ်အါမးလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်အဆံတဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဝဲလၢ ကပာ်ထီၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဃုဂၤတုၤလၢ အဂၤဃိး, ပာ်ဃုာ်ဒီး ပှၤလၢအကျိာ်ထံန့ၢ်တၢ်တနီၤ လၢကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အပူၤသ့ ဒီး ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး ဝဲၤကျိၤတဖၣ် ဘၣ်ဃးဒီး ကဘၣ်ရ့လိာ်မၤသကိးတၢ်ဒီး ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးသီတဖၣ် ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဟ့ၣ်ကူၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ဝ့ၢ်ပဒိၣ်ကဘၣ်သူ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအခီၣ်ထံးအါမံၤ ဒ်သိးကဆၢတဲာ်ဝဲလၢ ကဘၣ်ပာ်ဆိကျိာ်ဖဲလဲၣ်တဖၣ်လဲၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အဒိန့ၣ်, ဖရၣ်စ့းကျိာ် မ့ၢ်ကျိာ်လၢပှၤသူအီၤအါကတၢၢ် လွံၢ်ဘ့ၣ်တဘ့ၣ်လၢ ခဲစၢးစံထံၣ် အပူၤ, ဘၣ်ဆၣ် ပှၤလၢအကတိၤ ဖရၣ်စ့းကျိာ် အါတက့ၢ်န့ၣ် ကတိၤစ့ၢ်ကီး အဲကလံးကျိာ် ဘၣ်ဂ့ၤမးလီၤ. လၢတခီပာ်န့ၣ်, ပှၤလၢအကတိၤ စပ့ၣ်ကျိာ်, စွါဟံလံကျိာ် ဒီး ဘံယဲးနၣ်ကျိာ် အါဂၤမးန့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ ဒီး တၢ်ကတိၤကျိာ်ထံ အါတက့ၢ် လၢဝ့ၢ်လၢ အပာ်ဆိအဲကလံးကျိာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဃုာ် တၢ်မၤလၢအကဲဘျုး ဒီး တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့လၢအကြၢးအဘၣ်
ခီဖျိလၢ တၢ်ကျိာ်ထံတၢ်အပှ့ၤလၢာ်ဒိၣ်ဝဲအဃိ, တၢ်ထုးသူၣ်ထုးသးအိၣ်ဝဲလၢ ပှၤကကျိာ်ထံ လံာ်တီလံာ်မီ ဒီး ပှာ်ယဲၤကဘျံးပၤကိးဘ့ၣ်ဒဲး ခီဖျိ Google Translate ညီညီဖိန့ၣ်လီၤ — ဘၣ်ဆၣ် ဝ့ၢ်တနီၤလၢ ကီၢ်အမဲရကၤအပူၤ တြီဝဲတၢ်မၤဒ်အံၤ လီၤလီၤဆီဆီန့ၣ်လီၤ.
Mary Allison Joseph, လၢအမ့ၢ် ပှၤခိၣ်ပှၤနၢ်တဂၤ လၢ KC Tenants အကျိာ်တၢ်တီတၢ်လိၤအကရူၢ်အပူၤ တဲဝဲလၢ, “တၢ်အံၤ လိၣ်ဘၣ်မ့ၢ် တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ လၢအဂ့ၤဒီးလီၤတံၢ်န့ၣ်လီၤ. Google Translate န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ လၢအဂ့ၤဒီးလီၤတံၢ်ဘၣ်.”
ဖဲ ကီၢ်အမဲရကၤ တၢ်နုာ်လီၤအိၣ်ဆိး အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံကမၣ်တဖၣ် မၤစၢၤဝဲလၢ တၢ်တူၢ်လိာ် ပှၤဃ့တၢ်အိၣ်ကဒု အလံာ်ပတံထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ခီဒီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဃ့တၢ်အိၣ်ကဒုတဂၤ ကိးဝဲ အပၢ်လၢ အမၤအၢမၤနးအီၤတဂၤ ဖဲလံာ်ပတံထီၣ်အပူၤလၢ “mi jefe,” ဘၣ်ဆၣ် ဖဲ AI တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ကွဲးကျိာ်ထံအီၤ လိာ်လိာ်လၢ “ယခိၣ်ယနၢ်” အခါ, အတၢ်ဃ့တၢ်အိၣ်ကဒု ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ခီဒီကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
အဒိန့ၣ်, တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢ တၢ်ကဘၣ်ချံးထံ လၢဘၣ်တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံအီၤကမၣ်တခါန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် လၢကမျၢၢ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အဂီၢ်သ့ဝဲလီၤ. ခဲအံၤ ခဲစၢးစံထံၣ် သူဝဲ စက်အတၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ လၢအပှာ်ယဲၤသန့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ အပှ့ၤဘှ့ၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်ဟ့ၣ်လီၤစ့ လၢပှၤကညီ ကကွဲးကျိာ်ထံတၢ် အါမးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ၂၀၂၄–၂၀၂၅ စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်, KC Tenants ဒီး AIRR ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကဟ့ၣ် ဝဲၤဒၢးအံၤ စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ $1.5 ကကွဲၢ် လၢတၢ်ကဟ့ၣ် ပှၤမၤတၢ်ဖိ, တၢ်အၢၣ်လီၤမၤတၢ် ဒီး စက်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ် အဘူးအလဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအအိၣ်ဝဲခဲအံၤ အဖီလာ်န့ၣ်, ခဲစၢးစံထံၣ် သူဝဲ $28,000 လၢတၢ်ကွဲးကျိာ်ထံအဂီၢ် ထဲလၢ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဝဲၤကျိၤ တခါဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤ ကမၤအါထီၣ် တၢ်လုာ်ဘူၣ်လုာ်စ့ လၢအလီၤဂာ်သိးအံၤ လၢဝ့ၢ်အဝဲၤကျိၤ အါခါအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢ ဝ့ၢ်ကီၣ်စ့ၣ် အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါ ဒီး ပဒိၣ်အလံာ်တီလံာ်မီ အိၣ်ဝဲလၢအကယၤတဖၣ် လၢအပူၤကွံာ် နံၣ်တဆံဘျဲၣ်တဖၣ်အဃိ, တၢ်လုာ်ဘူၣ်လုာ်စ့ ကအါတလၢဒီး မၤဟးဂီၤတၢ်သ့ဝဲလီၤ.
Joseph တဲဝဲလၢ အဝဲတအဲၣ်ဒိးလၢ တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ ကကဲထီၣ်ထဲ တၢ်မၤတခါ လၢဝဲၤကျိၤတဖၣ် ကမၤဝံၤအီၤ လၢတၢ်ဆိကမိၣ်နီၢ်ကီၢ် တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်. ဝဲၤကျိၤတခါ ကကွဲးကျိာ်ထံ လံာ်ဖိတဘ့ၣ် ဆူ Swahili ကျိာ်သ့ဝဲ, ဘၣ်ဆၣ် တၢ်န့ၣ် အခီပညီတမ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤပာ်သး လၢကတူၢ်လိာ် တၢ်ကိးလီတဲစိ လၢ Swahili ကျိာ်ဘၣ်.
အဝဲတဲဝဲလၢ, “တၢ်ရၤလီၤအကျဲ အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ဒ်သိး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ကတုၤအိၣ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီလီၤတံၢ်အဂီၢ် မ့ၢ်နသူၣ်ထီၣ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ် ဒီးပှၤစိာ်တၢ်ကစီၣ် လၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤ ဖဲကျိာ်အပှၤတဝၢန့ၣ်အပူၤ ဝံၤလံဧါ?”
ပှၤမၤတၢ်ဖိအသီတဖၣ် ကဒုးနဲၣ်လီၤ တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်တဖၣ် ဆူတၢ်လီၢ်လၢ အလိၣ်ဘၣ်ဝဲ န့ၣ်သ့ညီထီၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးလီၤ. အဒိန့ၣ်, ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ကဆဲးကျိး Somali ပှၤတဝၢ လၢကဃုထံၣ်န့ၢ် ကျဲလၢအဂ့ၤကတၢၢ် လၢကရၤလီၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဟဲလၢ ထံဝဲၤကျိၤ (Water Department) အအိၣ်န့ၣ်သ့ဝဲလီၤ.
Weiner Davis, လၢအတီခိၣ်ရိၤမဲ တၢ်သမံသမိး ဝ့ၢ်အတၢ်မၤစၢၤတဖၣ် တဲဝဲလၢ ခဲစၢးစံထံၣ် အပှၤဝ့ၢ်ဖိ ကိးဂၤဒဲး အိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် လၢကသူဝဲ ဝ့ၢ်အတၢ်မၤစၢၤတဖၣ် လၢဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလၢ အဝဲသ့ၣ် အတၢ်သွီအစ့န့ၣ်လီၤ.
အဝဲတဲဝဲလၢ, “ပတၢ်ပညိၣ် လၢအရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒ်သိး ပကကိး ခဲစၢးစံထံၣ် လၢအမ့ၢ် ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ် လၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအါမံၤ ဒီးကျိာ်အါကျိာ် သ့နီၢ်ကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ကစီၣ်အံၤ တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်အီၤလၢအခီၣ်ထံးလၢ Kansas City Beacon၊ လၢအမ့ၢ် ကရူၢ်ဖိတဂၤလၢ KC Media Collective အပူၤန့ၣ်လီၤ.