“ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលបម្រើការ។”
ទោះបីជាពាក្យនេះត្រូវបានបន្លឺឡើងដោយសំឡេងរបស់ឪពុកគាត់ក៏ដោយ ក៏វាបានប៉ះទង្គិចដល់ Johnathan Duncan ដូចជាបុកនឹងជញ្ជាំងឥដ្ឋអ៊ីចឹង នៅថ្ងៃដ៏ត្រជាក់មួយក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ 2005។
កងកាំភ្លើងធំលេខ 161 (161st Field Artillery) នៃកងឆ្មាំជាតិរដ្ឋកាន់សាស់ (Kansas National Guard) ដែលជាអង្គភាពរបស់ Duncan ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលបម្រើការងារនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។
“គំនិតដំបូងរបស់ខ្ញុំគឺ ‘ខ្ញុំនឹងត្រូវស្លាប់ហើយ’” គាត់បាននិយាយ។
គាត់ត្រូវតែគោរពតាមពាក្យសន្យាដែលគាត់បានធ្វើកាលពីអាយុ 17 ឆ្នាំ ពេលកំពុងរកប្រាក់សម្រាប់បង់ថ្លៃសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ នៅពេលដែលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់លើកទីពីរ ត្រូវបានគេគិតថាជាវគ្គបន្តយ៉ាងឆាប់រហ័សពីប្រតិបត្តិការ Operation Desert Storm។
“មនុស្សជាច្រើនបាននិយាយថា ‘អ្នកអាចរត់ទៅប្រទេសកាណាដាបានតើ’” គាត់បាននិយាយ។ “ប៉ុន្តែខ្ញុំបាននិយាយថា ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីមួយ ហើយគ្រាន់តែខ្ញុំមិនយល់ស្របនឹងវា មិនមែនមានន័យថាខ្ញុំនឹងមិនធ្វើវានោះទេ។”
ការបម្រើការងារក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់
មួយឆ្នាំកន្លះក្រោយមក Spc. Duncan បានជិះនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃរថយន្ត Humvee ដោយកាន់កាំភ្លើងយន្ត M240។ ការងាររបស់គាត់គឺល្បាតនៅជិត Convoy Support Center Scania ដែលមានចម្ងាយប្រហែល 45 ម៉ាយភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុង Baghdad។
គាត់បាននិយាយថា “យើងធ្វើដំណើរចុះឡើងតាមផ្លូវ MSR (ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់សំខាន់) ដែលជាផ្លូវហាយវ៉េមានបួនគន្លង ដើម្បីស្វែងរក IEDs (ឧបករណ៍ផ្ទុះកែច្នៃ)។ វាគឺជាការប្រើភ្លើងហ្វាបំភ្លឺរកមើល និងការផឹកភេសជ្ជៈ Monster (ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង) ទាំងអស់តាមដែលខ្ញុំអាចរកបាន ដើម្បីកុំឱ្យខ្ញុំស្លាប់”។
Duncan បាននិយាយថា សេចក្តីស្លាប់មិនដែលចាកចេញពីចិត្តរបស់គាត់ឡើយ ប៉ុន្តែនៅពេលនោះ គាត់បានទទួលយកការពិតថាគាត់នឹងស្លាប់។ “ខ្ញុំទទួលយករឿងនោះបាន។”
វាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ពីការរៀនមុខវិជ្ជាជំនួញនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kansas University ឬការធំដឹងក្តីនៅក្នុងទីក្រុង Newton ដែលគាត់បានហៅខ្លួនឯងថាជា “អ្នកកំប្លែងប្រចាំថ្នាក់”។
ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត Katyusha មកលើមជ្ឈមណ្ឌល Convoy Support Center។ ក្បួនរថយន្ត Humvee ចំនួនបីគ្រឿងរបស់ Duncan បានប្រញាប់ប្រញាល់ចេញទៅឆ្លើយតប ដោយបានបើកចូលទៅក្នុងការលបវាយប្រហារដែលរៀបចំឡើង “តាមក្បួនខ្នាត”។
គ្រាប់បែក IED ចំនួនបីគ្រាប់បានផ្ទុះបន្តបន្ទាប់គ្នា។ ទង់ដែងរលាយបានកាត់ទម្លុះអាវក្រោះរបស់រថយន្ត “ដូចកាត់ប៊ឺ”។
ការវាយប្រហារនេះបានធ្វើឱ្យទាហានប្រាំពីរនាក់ត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញពីបេសកកម្ម ដោយក្នុងនោះមានម្នាក់បាត់ថ្គាម និងម្នាក់ទៀតបាត់ប្រអប់ជើងម្ខាង។
ហើយវាបានសម្លាប់មិត្តភក្តិរបស់ Duncan គឺ Staff Sgt. David Berry ដែលជាអ្នកបើកបររថយន្ត Humvee នៅខាងមុខ Duncan។
“បន្ទាប់ពីហេតុការណ៍នោះបានបញ្ចប់ ខ្ញុំបានរំលឹកឈ្មោះរបស់ពួកគេទាំងអស់ រួមទាំងអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះពួកគេ ហើយគ្រាន់តែនិយាយថា ‘ហេតុអ្វី? ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះត្រូវកើតឡើង? ហេតុអ្វីបានជាយើងមកនៅទីនេះ?’”
•••
ប្រាំមួយឆ្នាំក្រោយមក Duncan អង្គុយនៅក្នុងហាងកាហ្វេមួយក្នុងទីក្រុង Lawrence ដែលជាពិភពមួយខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ គាត់ពាក់មួកបេសបល Kansas City Monarchs អាវចាក់រោមចៀម និងស្បែកជើងប៉ាតា Adidas។
គាត់មិនមានស្លាកស្នាមអ្វីដែលអាចមើលឃើញពីខាងក្រៅនោះទេ ប៉ុន្តែស្នាមញញឹមដ៏រួសរាយរបស់គាត់បានរលាយបាត់ នៅពេលដែលគាត់រំលឹកដល់ហេតុការណ៍នោះ។ គាត់ឈប់បន្តិច ជូតវ៉ែនតារបស់គាត់ រួចបន្តនិយាយទៀត។
គាត់និយាយថា “វាគឺជាស្លាកស្នាម វានឹងនៅទីនោះជារៀងរហូត។ នោះគួរតែជារថយន្តរបស់ខ្ញុំវិញ។”
ការចុចប៊ូតុងចាក់
Duncan បាននិយាយថា គាត់បានត្រឡប់មករដ្ឋ Kansas វិញពីការចេញបំពេញភារកិច្ច ដោយខ្វះគោលបំណងក្នុងជីវិត ឬអារម្មណ៍ថាមានកន្លែងសម្រាប់ខ្លួន។ គាត់មិនដែលយល់ស្របនឹងសង្គ្រាមនោះទេ ហើយការអស់សង្ឃឹមក៏បានកើតឡើង។
«មនុស្សម្នាតែងអរគុណខ្ញុំចំពោះការការពារសេរីភាពរបស់ពួកគេ» គាត់បាននិយាយ។ «ខ្ញុំមិនបានការពារសេរីភាពរបស់អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។ អ្វីតែមួយគត់ដែលខ្ញុំបានយកចិត្តទុកដាក់ គឺមនុស្សដែលនៅខាងស្តាំខ្ញុំ និងមនុស្សដែលនៅខាងឆ្វេងខ្ញុំ ដើម្បីកុំឱ្យខ្ញុំស្លាប់»។
គាត់តែងតែមានអាការៈភ័យស្លន់ស្លោនៅទីសាធារណៈ។ នៅតាមបារ គាត់តែងតែស្ទើរតែឈានដល់ការវាយតប់គ្នា។ អាការៈសង្ស័យភ័យខ្លាច និងការថប់បារម្ភម្ដងៗបានតាមលងបន្លាចគាត់។ គាត់បាននិយាយថា គាត់មានការលំបាកក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងពិភពស៊ីវិល ដែលគាត់លែងអាចយល់និងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយបានទៀតហើយ។
«វាជារឿងចម្លែកដែលត្រូវចុចចាប់ផ្ដើមដំណើរជីវិតរបស់អ្នកឡើងវិញ នៅពេលដែលអ្នកគិតថាវាបានបញ្ចប់ទៅហើយនោះ» គាត់បាននិយាយ។
ទីបំផុត Duncan បានស្វែងរកការព្យាបាលផ្នែកចិត្តសាស្ត្រ ក៏ដូចជាការរាប់អានជួបជុំជាមួយអតីតយុទ្ធជនតាមរយៈ College Veterans Association និង Veterans of Foreign Wars។
អតីតយុទ្ធជនធ្លាប់ឆ្លងកាត់សមរភូមិដទៃទៀតយល់ពីរឿងនេះ។ គាត់បានពន្យល់ថា ពួកគេស្អប់សង្គ្រាមដូចគាត់ដែរ គឺស្អប់ភាពអាក្រក់ និងភាពគ្មានន័យរបស់វា។
ពួកគេបានផឹកជាមួយគ្នា ជជែកគ្នា និងចែករំលែកទុក្ខលំបាករបស់ពួកគេ។ គាត់បានរំលឹកឡើងវិញនូវយប់មួយដែលគាត់បានដកយកកាំភ្លើងខ្លីខ្នាត .45 ដែលមានគ្រាប់ ពីអតីតយុទ្ធជនម្នាក់ទៀតដែលកំពុងរងទុក្ខដោយសារអាការៈរំលឹកឃើញហេតុការណ៍រន្ធត់ពីអតីតកាល។
«គាត់បានប្រាប់ខ្ញុំថា ‘ខ្ញុំប្រហែលជាមិនមានជីវិតរស់នៅដល់ថ្ងៃនេះទេ ប្រសិនបើគ្មានអ្នក និង CVA’។ ពាក្យសម្តីនោះបានដក់ជាប់ក្នុងចិត្តខ្ញុំ ហើយចាប់ពីពេលនោះមក ខ្ញុំគិតថា ‘ខ្ញុំត្រូវតែធ្វើរឿងនេះ។ តើមានអ្នកណាផ្សេងទៀតដែលនឹងធ្វើរឿងនេះ?’»
ពេលនេះ Duncan ព្យាយាមជួយអតីតយុទ្ធជនផ្សេងទៀត តាមរយៈការចូលរួមក្នុងបញ្ហារបស់អតីតយុទ្ធជន ឬតាមរយៈសកម្មភាពបម្រើសង្គម។ គាត់បាននិយាយថា ប្រសិនបើគាត់អាចជួយអ្នកដទៃបាន គាត់អាចធ្វើឱ្យជីវិតដែលគាត់មិនធ្លាប់គិតថានឹងមាននេះ ក្លាយជាជីវិតដ៏មានន័យ។
•••
សព្វថ្ងៃនេះ Duncan អាយុ 27 ឆ្នាំ ធ្វើការជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកលក់នៅ Lawrence Sign Up។ គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាពី KU ជាមួយនឹងសញ្ញាបត្រផ្នែកភាសាអង់គ្លេស។ គាត់នឹងចូលកាន់តំណែងជាអនុមេបញ្ជាការរងនៅ Lawrence VFW Post 852 នៅខែកក្កដា។
គាត់នឹងចំណាយពេលថ្ងៃ Memorial Day យ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់នៅសាល VFW។ គាត់មិនប្រកាន់នឹងអ្នកដែលទៅលេងបឹង ឬរីករាយនឹងថ្ងៃឈប់សម្រាកនោះទេ។ គាត់បាននិយាយថា គាត់មិនរំពឹងចង់បានការអរគុណចំពោះការបម្រើជាតិរបស់គាត់ឡើយ។ ប៉ុន្តែគាត់មានបំណងប្រាថ្នាមួយ ដែលគាត់ចង់ផ្ញើបន្ត។
«អ្វីដែលមនុស្សមិនបានគិតដល់ គឺតម្លៃនៃសង្គ្រាម» គាត់បាននិយាយ។ «អ្នកមានអតីតយុទ្ធជនសង្គ្រាមទាំងអស់នេះ ដែលទើបតែបានឃើញនូវរឿងរ៉ាវដ៏គួរឱ្យរន្ធត់បំផុតដែលអ្នកអាចស្រមៃបាន។ ប្រសិនបើអ្នកចំណាយពេលខ្លះដើម្បីគិតអំពីបន្ទុកដែលអ្នកដែលបានបម្រើជាតិបានផ្ទុក និងបន្តផ្ទុកមកដល់ពេលនេះ នោះវាគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខ្ញុំហើយ។ ពួកគេផ្ទុកវាដោយស្ងៀមស្ងាត់។ ហើយពួកគេផ្ទុកវាដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ»។