“Raug hu mus ua tub rog.”
Txawm tias yog lus hais los ntawm nws txiv lub suab, lo lus ntawd tau ntaus raug Johnathan Duncan zoo li ib phab ntsa cib nyob rau ib hnub txias hauv lub Kaum Hli Ntuj xyoo 2005.
Kansas National Guard pab pawg 161st Field Artillery, uas yog Duncan pab pawg tub rog, tau raug hu mus ua hauj lwm tub rog nyob hauv Iraq.
“Kuv thawj lub tswv yim yog, ‘Kuv yuav tuag,'” nws hais.
Nws yuav tsum tau ua kom tiav raws li lo lus cog tseg uas nws tau cog thaum nws muaj 17 xyoo uas tab tom nrhiav nyiaj them nqi tsev kawm qib siab, thaum lub sij hawm uas kev tsov rog Iraq zaum ob raug xav tias yuav yog ib qho kev ua raws luv luv tom qab Operation Desert Storm.
“Muaj ntau tus neeg hais tias, ‘Koj twb tuaj yeem khiav mus rau Canada,'” nws hais. “Tab sis kuv twb hais tias kuv yuav ua ib yam dab tsi, thiab tsuas yog vim kuv tsis pom zoo nrog nws, tsis txhais tau tias kuv yuav tsis ua nws.”

Kev ua tub rog hauv Iraq
Ib xyoos thiab ib nrab tom qab ntawd, Spc. Duncan tau caij tom qab ntawm ib lub tsheb Humvee, tuav ib rab phom poj niam M240. Nws txoj hauj lwm yog mus saib xyuas ze ntawm Convoy Support Center Scania, nyob li 45 miles sab qab teb ntawm Baghdad.
“Peb yuav tsav tsheb nce toj nqis taug txoj kev MSR (Txoj Kev Loj Thauj Khoom), uas yog ib txoj kev loj muaj plaub txoj kab tsheb khiav, mus nrhiav cov IEDs (cov khoom tawg ua chaw cuab),” nws hais. “Nws yog kev teeb teeb nrhiav thiab haus txhua lub kaus poom Monster (dej haus txhawb zog) uas kuv nrhiav tau kom kuv thiaj tsis tuag.”
Duncan hais tias kev tuag yeej tsis tau ploj ntawm nws lub hlwb mus li, tab sis thaum lub sij hawm ntawd nws twb lees txais qhov tseeb tias nws yuav tuag. “Kuv yeej ok rau qhov ntawd.”
Nws yog ib txoj kev deb heev ntawm kev kawm cov chav kawm ua lag luam ntawm Kansas University los yog loj hlob hauv Newton ua ib tug neeg uas nws piav txog nws tus kheej tias yog “tus neeg ua kom luag hauv chav kawm.”
Cov neeg tawm tsam tau tua cov foob pob hluav taws Katyusha rau ntawm Convoy Support Center. Duncan pab tsheb uas muaj peb lub Humvees tau maj nrawm mus pab, thiab tsav mus rau hauv ib qho kev ntxiab tua uas “raws li hauv phau ntawv qhia.”
Ib txoj kab ntawm peb lub hoob pob IED tau tawg. Cov tooj liab yaj tau txiav dhau lub tsheb cov hlau tiv thaiv “zoo nkaus li txiav butter.”
Qhov kev tawm tsam ntawd tau ua rau xya tus tub rog yuav tsum rov mus tsev los ntawm kev ua tub rog, ib tug poob ib sab puab tsaig, lwm tus poob ib txhais ko taw.
Thiab nws tau tua Duncan tus phooj ywg, Staff Sgt. David Berry, uas yog tus tsav lub tsheb Humvee nyob pem hauv ntej ntawm Duncan.
“Tom qab txhua yam tag lawm kuv tau rov suav lawv txhua tus cov npe, seb tau muaj dab tsi tshwm sim rau lawv thiab tsuas hais tias, ‘Vim li cas? Vim li cas qhov no thiaj yuav tsum tshwm sim? Vim li cas peb thiaj nyob ntawm no?'”
•••
Rau xyoo tom qab ntawd, Duncan zaum hauv ib lub khw kas fes hauv Lawrence uas txawv deb heev li nyob dua ib lub ntiaj teb. Nws ntoo ib lub kaus mom baseball Kansas City Monarchs, hnav ib lub tsho plaub yaj thiab khau ntaub Adidas.
Nws lub cev tsis muaj ib tug caws pliav los yog ib qho chaw uas ntsia pom, tiam sis nws lub ntsej muag luag ntxhi txawm ploj tam sim thaum nws nco txog qhov xwm txheej ntawd. Nws nres, so nws cov tsom iav, ces mam li hais ntxiv.
Nws yog ib lub caws pliav; nws yuav nyob ntawd mus ib txhis,” nws hais. “Lub tsheb ntawd tsim nyog yog kuv lub tsheb.”
Nias lub pob kom pib
Duncan tau hais tias nws rov qab los rau Kansas tom qab nws lub sijhawm ua haujlwm tub rog, tsis muaj lub hom phiaj lossis kev xav tias nws yog ib feem ntawm qhov twg li. Nws yeej tsis tau pom zoo nrog kev ua tsov rog no thiab kev poob siab tau pib tshwm sim.
“Cov neeg yuav ua kuv tsaug rau qhov tiv thaiv lawv txoj kev ywj pheej,” nws hais. “Kuv tsis tau tiv thaiv leej twg txoj kev ywj pheej li. Qhov tib yam uas kuv saib xyuas yog tus neeg nyob ntawm kuv sab xis thiab tus neeg nyob ntawm kuv sab laug xwb kom kuv tsis txhob tuag.”
Nws yuav raug kev ntshai tshee plawv ceev heev thaum nyob rau tej chaw pej xeem. Hauv tej chaw haus cawv nws feem ntau yuav luag mus txog kev sib ntaus. Tej lub sijhawm uas nws xav tsis ntseeg neeg thiab muaj kev txhawj xeeb raws nws qab tsis tseg. Nws hais tias nws muaj kev nyuaj hloov mus kom haum rau lub ntiaj teb ntawm cov pej xeem uas tsis yog tub rog uas nws tsis nkag siab lawm.
“Nws txawv heev uas yuav rov qab pib ua koj lub neej dua thaum koj twb xav tias nws tag lawm,” nws hais.
Thaum kawg Duncan tau nrhiav kev kho mob rau lub hlwb thiab kev nrog cov qub tub rog nyob ua ke los ntawm College Veterans Association thiab Veterans of Foreign Wars.
Lwm cov qub tub rog uas tau mus ua tsov rog yeej nkag siab. Lawv ntxub kev ua tsov rog ib yam li nws, qhov phem ntawm nws, qhov uas tsis muaj qab hau dab tsi, nws piav qhia.
Lawv haus cawv ua ke, tham ua ke thiab sib qhia lawv tej kev nyuaj siab. Nws nco qab txog hmo uas nws tau txeeb ib rab phom luv .45 caliber uas ntim mos txwv puv ntawm lwm tus qub tub rog uas tab tom raug kev pom thiab nco rov qab mus rau lub sijhawm ua tsov rog.
“Nws hais rau kuv tias, ‘Kuv yuav tsis muaj sia nyob txog hnub no yog tias tsis muaj koj thiab CVA.’ Qhov ntawd nkag rau kuv lub siab heev, thiab txij lub sijhawm ntawd los kuv thiaj xav tias, ‘Kuv yuav tsum ua qhov no. Leej twg thiaj yuav los ua qhov no ntxiv?'”
Tam sim no Duncan sim pab lwm cov qub tub rog los ntawm kev mus koom nrog cov teeb meem ntawm cov qub tub rog lossis los ntawm cov haujlwm pab cuam. Nws hais tias, yog nws pab tau lwm tus, nws yuav ua tau kom tsim nyog rau lub neej uas nws yeej tsis tau xav tias nws yuav muaj.
•••
Tam sim no Duncan, muaj 27 xyoo, ua haujlwm ua tus thawj tswj muag khoom ntawm Lawrence Sign Up. Nws kawm tiav ntawm KU nrog daim ntawv kawm tiav qib siab hauv lus Askiv. Nws yuav los tuav lub luag haujlwm ua junior vice commander ntawm Lawrence VFW Post 852 thaum lub Xya Hli.
Nws yuav siv sij hawm nyob ntsiag to rau Hnub Memorial Day tom tsev VFW. Nws tsis xav li cas rau leej twg uas mus pas dej los sis mus lom zem rau hnub so no. Nws hais tias nws tsis cia siab kom leej twg los ua nws tsaug rau nws txoj kev ua tub rog. Tab sis nws muaj ib qho kev ntshaw uas nws xav qhia rau sawv daws.
“Qhov uas cov neeg tsis xav txog yog tus nqi ntawm kev ua tsov rog,” nws hais. “Koj muaj tag nrho cov qub tub rog ua tsov rog no uas nyuam qhuav tau pom cov xwm txheej txaus ntshai tshaj plaws li uas koj xav txog. Yog tias koj siv me ntsis sij hawm los xav txog lub nra hnyav uas cov neeg tau mus ua tub rog nqa thiab tseem nqa mus ntxiv, qhov ntawd twb txaus kuv lub siab lawm. Lawv nqa lub nra ntawd nyob ntsiag to. Thiab lawv nqa nws nrog kev muaj nuj nqis.”

