“Aktive.”
Menmsi se te vwa papa l ki te pwononse mo a, mo sa a te frape Johnathan Duncan tankou yon miray brik nan yon jou oktòb ki te fre nan ane 2005.
161st Field Artillery nan Kansas National Guard la, inite Duncan nan, te resevwa apèl pou al sèvi nan Irak.
“Premye panse m te genyen se te, ‘M pral mouri,'” li te di.
Li ta oblije kenbe pwomès li te fè lè li te gen 17 an pandan li t ap chèche mwayen pou peye inivèsite, nan yon tan kote dezyèm lagè Irak la te sipoze yon swit rapid pou Operation Desert Storm.
“Anpil moun te di, ‘Ou te ka ale Kanada,'” li te di. “Men mwen te di mwen t ap fè yon bagay, epi jis paske mwen pa dakò avè l, sa pa vle di mwen pa pral fè l.”
Sèvis nan Irak
Yon ane edmi apre, Spc. Duncan te nan dèyè yon Humvee, kote li t ap sèvi ak yon mitrayèz M240. Travay li se te fè patwouy toupre Convoy Support Center Scania, anviwon 45 mil nan sid Baghdad.
“Nou te konn vwayaje monte desann sou MSR (Wout Pwovizyon Prensipal la), ki se yon otowout ki gen kat koulwa, pou nou chèche IED (aparèy eksplozif fabrikasyon lakay),” li te di. “Se te klere ak gwo pwojektè epi bwè tout Monster (bwason enèji) mwen te ka jwenn pou m pa mouri.”
Duncan te di lanmò pa t janm soti nan tèt li, men nan moman sa a li te aksepte reyalite ke li t ap mouri. “Mwen te alèz ak sa.”
Sa te byen lwen lè li t ap pran kou biznis nan Kansas University oswa lè li t ap grandi nan Newton kòm yon moun ki te dekri tèt li kòm “komik klas la.”
Militan yo te tire wokèt Katyusha sou Convoy Support Center la. Konvwa Duncan an, ki te gen twa Humvee, te kouri al reponn, epi yo te tonbe nan yon anbiskad “klasik”.
Yon seri twa IED te eksploze. Kwiv fonn te koupe blende machin nan “tankou bè.”
Atak la te voye sèt sòlda tounen lakay yo soti nan misyon yo, yon moun te pèdi yon machwè, yon lòt te pèdi yon pye.
Epi li te touye zanmi Duncan, Staff Sgt. David Berry, ki t ap kondwi Humvee ki te devan Duncan nan.
“Apre sa te fini mwen te site tout non yo, sa ki te rive yo epi mwen te jis di, ‘Poukisa? Poukisa sa te dwe rive? Poukisa nou isit la?’”
•••
Sis ane apre, Duncan chita nan yon lòt monn nèt, nan yon kafe nan Lawrence. Li gen yon kaskèt bezbòl Kansas City Monarchs sou tèt li, yon chanday an lèn ak tenis Adidas.
Li pa gen okenn mak vizib, men souri trankil li a disparèt lè li sonje evènman an. Li kanpe, li siye linèt li, epi li kontinye.
Se yon sikatris; l ap toujou la,” li di. “Se ta dwe kamyon pa m nan.”
Peze play
Duncan te di li te retounen Kansas apre sèvis militè li a, san okenn objektif oswa santiman li gen plas li. Li pa t janm dakò ak lagè a epi dezilizyon te anvayi l.
“Moun te konn di m mèsi paske m te pwoteje libète yo,” li te di. “Mwen pa t pwoteje libète pèsonn. Sèl bagay mwen t ap veye se te moun ki sou bò dwat mwen an ak moun ki sou bò gòch mwen an pou m pa t mouri.”
Li te konn fè kriz panik an piblik. Nan ba yo, li te konn souvan prèt pou l antre nan goumen. Kriz paranoya ak anksyete t ap toumante l. Li te di li te gen difikilte pou l adapte l ak yon mond sivil li pa t ka idantifye l ladan l ankò.
“Se te dwòl pou ou peze bouton play sou lavi ou ankò lè ou te panse li te fini,” li te di.
Finalman, Duncan te chèche tretman sikolojik ansanm ak konpayi lòt veteran atravè College Veterans Association ak Veterans of Foreign Wars.
Lòt veteran ki te nan konba yo te konprann sa. Yo te rayi lagè a menm jan avè l, jan lagè a lèd, jan li pa gen sans, li te eksplike.
Yo te bwè ansanm, yo te pale ansanm epi yo te pataje chay yo. Li te sonje lannwit li te pran yon zam poing kalib .45 tou chaje nan men yon lòt veteran ki t ap soufri ak yon souvni lagè ki te monte nan tèt li.
“Li te di m, ‘Mwen pa t ap vivan jodi a si se pa t pou ou ak CVA a.’ Sa te touche m anpil, epi depi lè sa a mwen te di tèt mwen, ‘Mwen bezwen fè sa. Ki lòt moun ki pral fè sa?’”
Kounye a, Duncan ap eseye ede lòt veteran lè li patisipe nan kesyon ki konsène veteran yo oswa atravè aktivite sèvis. Li te di si li ka ede lòt moun, li ka bay lavi li pa t janm panse li t ap genyen an yon bon sans.
•••
Jodi a, Duncan, ki gen 27 an, ap travay kòm manadjè lavant nan Lawrence Sign Up. Li te gradye nan KU ak yon diplòm nan lang angle. L ap pran pòs vis-kòmandan jinyò nan Lawrence VFW Post 852 nan mwa jiyè.
Li pral pase yon Jounen Memorial Day trankil nan sal VFW la. Li pa gen okenn pwoblèm ak moun ki pral nan lak oswa k ap pwofite jou konje a. Li di li pa atann pou moun di l mèsi pou sèvis li te rann. Men, li gen yon sèl swè li te vle transmèt.
“Sa moun pa panse se pri lagè a,” li te di. “Ou gen tout veteran lagè sa yo ki sot wè bagay ki pi orib ou ka imajine. Si w ta pran yon ti tan pou w reflechi sou chay moun ki te sèvi yo pote epi yo kontinye pote, sa ta sifi pou mwen. Yo pote l an silans. Epi yo pote l ak diyite.”