Je, unapanga nyumba au ghorofa katika Kansas City? Jiji linakuhakikishia haki fulani. Hapa kuna yale unayohitaji kujua.

Mnamo mwaka wa 2019, Halmashauri ya Jiji ilipitisha Hati ya Haki za Mpangaji, iliyotetewa na KC Tenants.

Ikiwa unataka maelezo yote, hii hapa ni Hati kamili ya Haki, na hii hapa ni sera ndefu kuhusu uhusiano wa mpangaji na mwenye nyumba ya jiji, lakini hizi hapa ni hoja kuu za haki saba kwa wapangaji:

  • Haki ya kupata nyumba salama na inayofikika. Hii inajumuisha mambo kama vile haki ya kupata joto na maji ya moto, na marekebisho maalumu ikiwa una ulemavu.
  • Haki ya kutobaguliwa na kutolipiziwa kisasi. Hii ina maana kwamba mwenye nyumba hawezi kutishia kukufukuza nyumbani au kulipiza kisasi kwa njia nyingine ikiwa utatoa malalamiko au kuomba ukarabati.
  • Haki ya kupata fidia ya haki na haki ya kurekebisha madhara. Hii ina maana kwamba mwenye nyumba wako hawezi kukulazimisha kutoka nyumbani kwako bila kupitia mchakato wa kisheria wa mahakamani, na hawezi kushikilia amana yako ya dhamana isivyo halali.
  • Haki ya kuungana na kufanya majadiliano. Hii ina maana kwamba mwenye nyumba hawezi kulipiza kisasi dhidi yako kwa kupandisha kodi yako ya nyumba au kutishia kukufukuza nyumbani ikiwa utajiunga au kuanzisha chama cha wapangaji. Pia ina maana kwamba ikiwa utaomba ukarabati wa lazima na mwenye nyumba wako asipoufanya ndani ya muda fulani, unaweza kuufanya mwenyewe na kukata gharama hiyo kutoka kwenye kodi yako ya nyumba.
  • Haki ya kupata nyumba salama, zenye afya, zinazofikika na nyumba za bei nafuu kweli. Hii ina maana kwamba unapohamia kwenye nyumba ya kupanga, mwenye nyumba anapaswa kukuambia kuhusu matatizo ya zamani ya jengo hilo na makadirio ya kiasi ambacho huduma kama maji na umeme zitagharimu. Pia ina maana kwamba Kansas City itakusaidia kupata sehemu mpya ya kuishi ikiwa hali ya nyumba yako ya kupanga si salama.
  • Haki ya faragha na kujiamulia. Hii ina maana kwamba mwenye nyumba anapaswa kukupa taarifa kabla ya kuingia kwenye nyumba yako ya kupanga, na kwamba una haki ya kuwasiliana moja kwa moja na mwenye nyumba anayemiliki mali hiyo au meneja wa mali hiyo.
  • Haki ya kupata haki na kutendewa kwa haki na usawa chini ya sheria. Hii ina maana kwamba unaweza kufukuzwa nyumbani kupitia mchakato rasmi wa mahakama pekee, na una haki ya kuona Hati hii ya Haki za Mpangaji unapohamia sehemu mpya.

Haya yote yanasikika vizuri sana, sivyo? Lakini kuna kikwazo kidogo ambacho tuliripoti hapo awali mwaka huu. Ili haki hizo ziwe na uzito kwa wapangaji, jiji linahitaji kuzitekeleza.

ONGEZEKO LA FEDHA KUSAIDIA WAPANGAJI

Katika bajeti ya mwaka huu, Kansas City ilitenga zaidi ya dola milioni moja kwa Office of the Tenant (OTA) yake, ambayo ina jukumu la kujibu malalamiko ya mpangaji na kulinda haki hizi.

Hiyo ni karibu mara tatu ya dola 300,000 za awali ambazo ofisi hiyo ilianza nazo, kiasi ambacho kilitosha kufadhili mtetezi mmoja tu aliyekuwa na jukumu la kushughulikia malalamiko yote ya mpangaji katika jiji zima.

“HATUKO KATIKA HALI BORA KULIKO TULIVYOKUWA MIAKA MITATU ILIYOPITA”

Fedha hizo za ziada zinapaswa kulifanya jiji liweze zaidi kutimiza wajibu wake wa kulinda haki hizi za mpangaji, lakini baadhi ya waandaaji walioshinikiza kuundwa kwa Hati ya Haki za Mpangaji wanasema kuwa hali bado haijawa hivyo kabisa, na kwamba utekelezaji bado umekuwa ukikosekana.

Jonathan Duncan, mmoja wa viongozi wa KC Tenants, alisema kuwa ofisi hiyo bado haifanyi kazi kama inavyopaswa, hata baada ya kupata pesa za ziada. Alisema kuwa KC Tenants wamekuwa na wanachama waliopiga simu OTA wakitafuta msaada na hawajapata msaada wowote.

Hadi sasa, Duncan alisema, “Ni ahadi ambayo haijatekelezwa.”

RASILIMALI NA NANI WA KUPIGA SIMU

Kama wewe ni mpangaji na unahitaji msaada wa kodi ya nyumba, kudai haki zako au kushughulikia hali ngumu na mwenye nyumba wako, kuna watu unaoweza kuwapigia simu.

Katika Kansas City, wapangaji wanaweza kuwasiliana na Health Department’s Healthy Homes Inspection Program kupitia 816-513-6347 au kwa kutuma barua pepe kwa Healthy.Homes@kcmo.org ili kuwasilisha malalamiko. Pia unaweza kupiga simu 311, ambayo ni namba ya msaada ya jiji kwa ajili ya kuripoti matatizo.

KC Tenants, chama cha wapangaji cha jiji zima, pia kinatoa rasilimali kwa wapangaji wenye uhitaji. Namba ya simu ya msaada ni 816-533-5435.

Unaweza kupiga simu kwa Legal Aid of Western Missouri kwa nambari 816-474-6750, Heartland Center for Jobs & Freedom kwa nambari 816-278-1344 na UMKC School of Law Tenant Assistance Initiative kwa nambari 816-343-8709.