តើអ្នកកំពុងជួលផ្ទះ ឬអាផាតមិននៅក្នុងទីក្រុងកាន់សាស់ស៊ីធីមែនទេ? ទីក្រុងធានានូវសិទ្ធិមួយចំនួនសម្រាប់អ្នក។ នេះគឺជាអ្វីដែលអ្នកត្រូវដឹង។
ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង បានអនុម័តសេចក្តីប្រកាសសិទ្ធិរបស់អ្នកជួលផ្ទះ (Tenant Bill of Rights) ដែលត្រូវបានតស៊ូមតិទាមទារដោយ KC Tenants។
ប្រសិនបើអ្នកចង់បានព័ត៌មានលម្អិតទាំងអស់ នេះគឺជា សេចក្តីប្រកាសសិទ្ធិពេញលេញ ហើយនេះគឺជា គោលនយោបាយលម្អិតរបស់ក្រុងស្តីពីទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកជួលផ្ទះ និងម្ចាស់ផ្ទះជួល ប៉ុន្តែខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗនៃសិទ្ធិទាំងប្រាំពីរសម្រាប់អ្នកជួលផ្ទះ៖
- សិទ្ធិទទួលបានលំនៅឋានដែលមានសុវត្ថិភាព និងងាយស្រួលចូលប្រើប្រាស់។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងអ្វីៗដូចជា សិទ្ធិទទួលបានកម្ដៅ និងទឹកក្ដៅ និងការសម្របសម្រួលប្រសិនបើអ្នកមានពិការភាព។
- សិទ្ធិរួចផុតពីការរើសអើង និងការសងសឹក។ នេះមានន័យថា ម្ចាស់ផ្ទះជួលមិនអាចគំរាមបណ្តេញអ្នកចេញ ឬសងសឹកតាមវិធីផ្សេងទៀត ប្រសិនបើអ្នកដាក់ពាក្យបណ្តឹង ឬស្នើសុំឱ្យមានការជួសជុលនោះទេ។
- សិទ្ធិទទួលបានសំណងដោយយុត្តិធម៌ និងយុត្តិធម៌បែបស្តារឡើងវិញ។ នេះមានន័យថា ម្ចាស់ផ្ទះជួលរបស់អ្នកមិនអាចបង្ខំអ្នកឱ្យចាកចេញពីផ្ទះរបស់អ្នក ដោយមិនឆ្លងកាត់ដំណើរការតុលាការតាមផ្លូវច្បាប់បានទេ ហើយពួកគេមិនអាចរឹបអូសទុកប្រាក់កក់ធានារបស់អ្នកដោយខុសច្បាប់បានឡើយ។
- សិទ្ធិក្នុងការចងក្រងក្រុម និងចរចា។ នេះមានន័យថា ម្ចាស់ផ្ទះជួលមិនអាចសងសឹកអ្នក ដោយការដំឡើងថ្លៃជួលផ្ទះ ឬគំរាមបណ្តេញអ្នកចេញ ប្រសិនបើអ្នកចូលរួម ឬបង្កើតសហជីពអ្នកជួលផ្ទះនោះទេ។ វាក៏មានន័យថា ប្រសិនបើអ្នកស្នើសុំឱ្យមានការជួសជុលដែលចាំបាច់ ហើយម្ចាស់ផ្ទះជួលរបស់អ្នកមិនធ្វើការជួសជុលនោះក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ អ្នកអាចធ្វើវាដោយខ្លួនឯង ហើយកាត់ថ្លៃចំណាយនោះចេញពីថ្លៃជួលផ្ទះរបស់អ្នកបាន។
- សិទ្ធិទទួលបានលំនៅឋានដែលមានសុវត្ថិភាព ផាសុកភាព អាចចូលប្រើប្រាស់បាន និងជាលំនៅឋានតម្លៃសមរម្យពិតប្រាកដ។ នេះមានន័យថា នៅពេលអ្នកផ្លាស់ចូលទៅក្នុងអាផាតមិន ម្ចាស់ផ្ទះជួលត្រូវប្រាប់អ្នកអំពីបញ្ហាកន្លងមករបស់អគារនោះ និងការប៉ាន់ស្មានអំពីថ្លៃទឹកភ្លើងនិងសេវាប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ។ វាក៏មានន័យផងដែរថា ទីក្រុងកាន់សាស់ស៊ីធីនឹងជួយអ្នកស្វែងរកកន្លែងរស់នៅថ្មី ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌនៃអាផាតមិនរបស់អ្នកមិនមានសុវត្ថិភាព។
- សិទ្ធិទទួលបានឯកជនភាព និងសិទ្ធិសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង។ នេះមានន័យថា ម្ចាស់ផ្ទះជួលត្រូវជូនដំណឹងដល់អ្នកមុនពេលពួកគេចូលក្នុងអាផាតមិនរបស់អ្នក ហើយអ្នកមានសិទ្ធិទាក់ទងដោយផ្ទាល់ជាមួយម្ចាស់ផ្ទះជួលដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើអចលនទ្រព្យ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងអចលនទ្រព្យ។
- សិទ្ធិទទួលបានយុត្តិធម៌ និងលទ្ធភាពទទួលបានការព្យាបាលប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងសមធម៌ក្រោមច្បាប់។ នេះមានន័យថា អ្នកអាចត្រូវបានបណ្តេញចេញបានតែតាមរយៈដំណើរការតុលាការផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកមានសិទ្ធិមើលសេចក្តីប្រកាសសិទ្ធិរបស់អ្នកជួលផ្ទះនេះ នៅពេលអ្នកផ្លាស់ចូលទៅកន្លែងថ្មី។
រឿងទាំងអស់នេះស្តាប់ទៅល្អណាស់ មែនទេ? ប៉ុន្តែមានបញ្ហាបន្តិចបន្តួចដែលយើងបានរាយការណ៍កាលពីមុនក្នុងឆ្នាំនេះ។ ដើម្បីឱ្យសិទ្ធិទាំងនោះមានទម្ងន់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អ្នកជួលផ្ទះ ទីក្រុងត្រូវតែអនុវត្តសិទ្ធិទាំងនោះ។
ការបង្កើនសាច់ប្រាក់ដើម្បីជួយអ្នកជួលផ្ទះ
នៅក្នុងថវិកាឆ្នាំនេះ ទីក្រុងកាន់សាស់ស៊ីធីបានបែងចែកទឹកប្រាក់ច្រើនជាងមួយលានដុល្លារដល់ការិយាល័យអ្នកជួលផ្ទះ (Office of the Tenant - OTA) របស់ខ្លួន ដែលមានភារកិច្ចឆ្លើយតបទៅនឹងបណ្តឹងរបស់អ្នកជួលផ្ទះ និងការពារសិទ្ធិទាំងនេះ។
ចំនួននោះគឺជិតបីដងនៃចំនួន 300,000 ដុល្លារដំបូងដែលការិយាល័យនេះបានចាប់ផ្តើម ដែលកាលនោះគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្តល់មូលនិធិដល់អ្នកតស៊ូមតិតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការទទួលដោះស្រាយរាល់បណ្តឹងរបស់អ្នកជួលផ្ទះនៅទូទាំងទីក្រុង។
«យើងមិនបានប្រសើរជាងកាលពីបីឆ្នាំមុននោះទេ»
មូលនិធិបន្ថែមនេះគួរតែធ្វើឱ្យទីក្រុងមានលទ្ធភាពកាន់តែច្រើនក្នុងការបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារសិទ្ធិរបស់អ្នកជួលផ្ទះទាំងនេះ ប៉ុន្តែអ្នករៀបចំមួយចំនួនដែលបានជំរុញឱ្យបង្កើតសេចក្តីប្រកាសសិទ្ធិរបស់អ្នកជួលផ្ទះ និយាយថា វាមិនទាន់ដូច្នោះទាំងស្រុងនៅឡើយទេ ហើយការអនុវត្តច្បាប់នៅតែមានការខ្វះខាតនៅឡើយ។
Jonathan Duncan ដែលជាមេដឹកនាំម្នាក់នៃ KC Tenants បាននិយាយថា ការិយាល័យនេះនៅតែមិនទាន់ដំណើរការដូចដែលគួរតែមាននៅឡើយទេ ទោះបីជាមានថវិកាបន្ថែមក៏ដោយ។ គាត់បាននិយាយថា KC Tenants មានសមាជិកបានទូរស័ព្ទទៅកាន់ OTA ដើម្បីស្វែងរកជំនួយ ប៉ុន្តែមិនទទួលបានការជួយអ្វីទាំងអស់។
មកទល់ពេលនេះ Duncan បាននិយាយថា “វាគឺជាការសន្យាមួយដែលមិនបានសម្រេច”។
ធនធាន និងអ្នកដែលត្រូវទូរស័ព្ទទៅ
ប្រសិនបើអ្នកគឺជាអ្នកជួលផ្ទះ ហើយត្រូវការជំនួយលើការបង់ថ្លៃជួល ការទាមទារសិទ្ធិរបស់អ្នក ឬការដោះស្រាយស្ថានភាពលំបាកជាមួយម្ចាស់ផ្ទះជួលរបស់អ្នក មានមនុស្សដែលអ្នកអាចទូរស័ព្ទទៅបាន។
នៅក្នុងទីក្រុងកាន់សាស់ស៊ីធី អ្នកជួលផ្ទះអាចទាក់ទងទៅកាន់កម្មវិធីត្រួតពិនិត្យផ្ទះមានសុខភាពល្អ (Healthy Homes Inspection Program) នៃនាយកដ្ឋានសុខភាពតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ 816-513-6347 ឬផ្ញើអ៊ីមែលទៅ Healthy.Homes@kcmo.org ដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹង។ អ្នកក៏អាចទូរស័ព្ទទៅលេខ 311 ដែលជាលេខទូរស័ព្ទបន្ទាន់របស់ក្រុងសម្រាប់រាយការណ៍អំពីបញ្ហានានាផងដែរ។
KC Tenants ដែលជាសហជីពអ្នកជួលផ្ទះទូទាំងក្រុង ក៏ផ្តល់នូវធនធានសម្រាប់អ្នកជួលផ្ទះដែលត្រូវការជំនួយផងដែរ។ លេខទូរស័ព្ទបន្ទាន់គឺ 816-533-5435។
អ្នកអាចទូរស័ព្ទទៅកាន់ Legal Aid of Western Missouri តាមរយៈលេខ 816-474-6750, Heartland Center for Jobs & Freedom តាមរយៈលេខ 816-278-1344 និង UMKC School of Law Tenant Assistance Initiative តាមរយៈលេខ 816-343-8709។