Ubutumwa no kwifatanya
Kohereza ifishi byemerera ibikorwa by'iyamamaza kwakira no gukoresha ayo makuru ku mpamvu z'ubusabe bwanyu, hakurikijwe Politiki y'Ubuzima bwite. Mugumana inshingano ku bikubiye mu byo mwohereza. Mwikohereza amagambo y'ibanga (passwords), amakuru y'ikarita yo kwishyura, imibare y'ibyangombwa bya leta, inyandiko z'ubuvuzi, cyangwa amakuru y'ibanga ibikorwa by'iyamamaza bidakeneye.
Ugumana uburenganzira bwose bw'ubwoko bwa nyir'ibintu ku byo wohereza. Uha itsinda ry'iyamamaza gusa uruhushya rukenewe mu buryo bukwiye rwo kwakira, kubika, gusuzuma, no gusubiza ibyo wohereje. Kohereza ubutumwa bwite ntibitanga uburenganzira rusange bwo kubushyira ahagaragara, gukoresha isura yawe, cyangwa kukugaragaza nk'umuntu ubashyigikiye ku mugaragaro.
Icyemezo cy'uko ifomu yoherejwe bisobanura ko ibyo wohereje byabitswe. Nticyemeza ko imeri yageze, ko wanditswe ku rutonde rw'abohererezwa imeri, ko wahawe inshingano nk'umutangabushake, ko hari inama, igikorwa, amasezerano y'akazi, cyangwa irindi sezerano. Ibisobanuro by'uburyo bwo kwitabira bisaba icyemezo cyihariye giturutse mu itsinda ry'iyamamaza.
Inkunga
Imiyoboro yo gutanga inkunga ikujyana ku rundi rubuga rwo kwishyuriraho ruzwi ku ruhande. Amabwiriza yarwo yo kwishyura, politiki y'ubuzima bwite, amategeko yo kwishyura, n'uruhushya urwo ari rwo rwose rwo gutanga inkunga ihoraho ni byo bigenga iryo hererekanya ry'amafaranga aho hantu. Soma amakuru y'inkunga n'ibyemezo mbere yo kohereza ubwishyu. Uru rubuga ntirukusanya amakuru y'ikarita yo kwishyura binyuze mu mafomu yarwo.
Inkunga zigomba kuba zujuje ibisabwa n'amategeko bijyanye n'uburenganzira bwo gutanga inkunga, aho zituruka, ingano yazo, ndetse no kuzimenyekanisha. Ntutange inkunga mu izina ry'undi muntu cyangwa ngo utange amakuru uzi ko ari ibinyoma. Itsinda ry'iyamamaza rishobora kwanga cyangwa gusubiza inkunga iyo amategeko abitegeka cyangwa igihe bibaye ngombwa mu bundi buryo.
Inkunga za politiki ntizishobora gukurwa mu musoro nk'inkunga z'ubugiraneza ku bijyanye n'umusoro ku nyungu wo ku rwego rw'igihugu (federal). Inkunga ntigura ibicuruzwa, ntiyizeza ikizava muri politiki runaka, kandi ntihesha uburenganzira bwo kubona serivisi cyangwa ubufasha bwihariye.
Ku bijyanye n'ikosa ryo kwishyura, ikibazo cyo gusubizwa amafaranga, cyangwa guhindura inkunga itangwa buri gihe, koresha uburyo buri ku nyemezabwishyu y'inkunga yawe cyangwa wandikire ibiro byo kwiyamamaza. Aya mabwiriza n'amategeko ntasezeranya gusubizwa amafaranga mu buryo bwikora cyangwa ngo asimbure uburenganzira ubwo ari bwo bwose buteganywa n'amategeko akurikizwa. Amakuru asabwa ku watanze inkunga ashobora gushyirwa muri raporo zishyirwa ahagaragara z'imari yo kwiyamamaza.
Ubuyobozi bwihariye no kugera kuri banki
Duncan Admin ni iy'abakozi babyemerewe bo mu gikorwa cyo kwiyamamaza. Bika mu ibanga uburyo ukoresha winjira, uzuza igenzura ry'umutekano risabwa, kandi ukoreshe gusa uburenganzira wahawe. Menyesha ibiro byo kwiyamamaza bidatinze niba igikoresho, konti, cyangwa uburyo bwo kwinjira bishobora kuba byinjiriwe cyangwa niba ububasha bwawe bwahindutse.
Huza gusa konti ya banki ya komite yo kwiyamamaza ufite uburenganzira bwo gutanga ku bw'ibaruramari ryo kwiyamamaza. Ntukahuze konti zawe bwite cyangwa iz'abatanga inkunga, ntugasangize abandi uburyo bwo kwinjira bw'undi muntu, ntukarenge ku bugenzuzi bw'uburenganzira bwo kwinjira, cyangwa ngo ukoreshe amakuru ya banki mu kindi gikorwa kitajyanye n'ibi.
Guhuza na banki byemerera amakuru ya konti n'ay'ihererekanyamafaranga gukoreshwa mu kugereranya imibare no kubika inyandiko zo kwiyamamaza. Ntibiha Duncan Admin uburenganzira bwo kwimura amafaranga. Banki cyangwa serivisi ihuza bishobora gusaba urundi ruhushya rwihariye; kwemera aya mabwiriza n'amategeko gusa ntibihuza konti cyangwa ngo bitange urwo ruhushya.
Mbere yo guhuza, soma kandi wemere imenyesha ryerekeye amakuru ya banki. Risobanura ikusanywa, ububiko, ivugurura rikorwa buri gihe, guhagarika guhuza, n'ibisabwa bijyanye n'ubuzima bwite. Guhagarika guhuza ntibikuraho inyandiko ibiro byo kwiyamamaza bigomba kubika. Abakozi babyemerewe bakomeza kuba ari bo bashinzwe kugenzura amakuru yinjijwe bayagereranya n'inyandiko za banki ndetse na raporo zo kwiyamamaza zisabwa.
Ibikubiye mu kwiyamamaza n'uburenganzira kuri byo
Uru rubuga rurimo inyandiko z'iyamamaza, ibishushanyo, amafoto, ibirango (logos), n'ibindi bikoresho by'iyamamaza cyangwa bikoreshwa habanje gusabwa uburenganzira cyangwa hakoreshejwe uruhushya (license). Ibikoresho by'abandi bikomeza kugengwa n'uburenganzira bwabyo ndetse n'amategeko y'uruhushya rwabyo. Nta kintu na kimwe hano giha iyamamaza uburenganzira bwo kwiyitirira igihangano cy'undi muntu.
Ushobora gushyiraho imiyoboro (links) ijya ku mapaji rusange kandi ugakoresha uburyo bwo gusangiza abandi buri kuri uru rubuga. Ubundi buryo bwose bwo kongera gukoresha ibiri ku rubuga bugomba kuba bwemewe n'uruhushya bireba, uburenganzira bwanditse, cyangwa amategeko abigenga, harimo no kubikoresha mu buryo bwemewe n'amategeko (fair use). Ntukerekane ibintu byahinduwe nk'aho ari itangazo ryemewe ry'iyamamaza cyangwa ngo ukoreshe ibirango by'iyamamaza mu buryo bubeshya ko hari inkunga cyangwa ko byemejwe n'iyamamaza.
Niba ukeka ko hari ikintu kiri kuri uru rubuga kibangamira uburenganzira bwawe, andikira abashinzwe iyamamaza ubahe aderesi y'iyo paji, ibisobanuro by'icyo kintu, isano ufitanye na cyo, n'uburyo twakuvugisha. Ntukongeremo amakuru y'ibanga atari ngombwa.
Ukuri n'uboneke
Intego yacu ni ugukomeza gutanga amakuru y'ukuri y'iyamamaza no gutuma urubuga rukoreshwa neza, ariko amapaji n'ibikoresho bishobora kubamo amakosa, kuba bishaje, cyangwa se ntiyaboneka mu gihe gito. Dushobora gukosora ibirimo, guhindura imikorere, cyangwa guhagarika uburyo bwo kwinjira ku rubuga mu gihe turimo kurusana cyangwa kurinda umutekano warwo. Turagusaba kumenyesha igikoresho kidakora cyangwa imbogamizi yo gukoresha urubuga unyuze ku ifishi yo kwandikira iyamamaza.
Amakuru ari ku rubuga ni amakuru rusange y'iyamamaza, si inama zihariye z'amategeko, imisoro, imari, ubuvuzi, cyangwa izindi nama z'abanyamwuga zigenewe umuntu ku giti cye. Amagambo avuga kuri politiki asobanura aho iyamamaza rihagaze, ibyifuzo byaryo, cyangwa imirimo yakozwe ifitiwe gihamya; ntabwo yizeza ibizava mu mategeko cyangwa mu byemezo bya leta mu gihe kizaza.
Ku rwego rwemewe n'amategeko abigenga, uru rubuga rutangwa uko ruri, nta cyemeza ko uzaruhuriraho ubudahagarara, ko ibirimwo nta makosa bifite, cyangwa ko riberanye n'impamvu runaka yihariye. Iyi ngingo ntikuraho icyo twiyemeje mu buryo bweruye mu mabwiriza yacu agenga Ubuzima bwite cyangwa inshingano y'amategeko ibikorwa byo kwiyamamaza bigomba kubahiriza.